Türkmen alabaýlary ösdürip ýetişdirmegiň sungaty

Käbir ýurtlar öz nyşanlaryna ýolbarsy ýa-da bürgüdi ýerleşdirýär; Türkmenistanyň goragçy haýwany bolsa diridir, agramy 80 kilograma çenli ýetýär we oba howlusynyň aňyrsyndan size arkaýyn syn eder. Alabaý — türkmenleriň müňýyllyklar boýy ýetişdirip gelen görnüşindäki orta aziýa goýun iti — dünýäniň iň gadymy iş tohumlarynyň biridir; ony sergiler däl-de, hakyky gulluk kemala getirdi: açyk sährada sürüleri möjeklerden goramak. Netije — haýbatly göwreli we geň galdyryjy derejede sowukganly it; bir üýrmek ýeterlik ýerinde alabaý seýrek iki gezek üýrýär. 2025-nji ýylyň dekabrynda ÝUNESKO türkmen alabaýyny ýetişdirmek sungatyny adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizdi, we bu ykrar edilen senet hakykatdanam gadymydyr: şejereler maşgala daragtlary ýaly ýatda saklanýar, ussatlyk tejribeli itşynasdan şägirde geçýär, obalarda bolsa henizem göz degmeden goraýan kiçijik el işi doga-tumarly güjükleri görmek bolýar — bu ýerde it maşgala agzasydyr we oňa şoňa görä-de garalýar. Häzirki Türkmenistan bu gadymy baglanyşygy açyk hormata öwürdi: Aşgabadyň aýlawlarynyň birinde beýikligi 15 metrlik altyn çaýylan alabaý heýkeli dur; tohum 2017-nji ýylyň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlarynyň resmi nyşany boldy; aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde bolsa — ahalteke bedewleriniň baýramy bilen bir günde — ýurt milli alabaý baýramyny belleýär, onda ýylyň iň gowy iti saýlanýar. Syýahatçy üçin bu janly medeniýetiň elýeterli bölekleriniň biridir: GÖL NOMADS-yň şahsy turlarynda alabaýlara oba howlularynda, çöl düşelgelerinde we tohumçylyk howlularynda duşarsyňyz — hemişe eýesiniň ýanynda, bu tohum bilen bu düzgün diňe bir kada däldir. Gidiňizden gürrüň soraň: her türkmen maşgalasynda atasynyň iti hakda bir waka bar ýaly, we olarda ulaltma juda azdyr.